Folikülit Dekalvans ve Dissekan Selülit Tanı ve Tedavi Rehberi
Hazırlayan: Dr. Muhammet Özgehan | Türkiye Saç ve Saç Deri Hastalıkları Derneği
Bu rehber, Dr. Muhammet Özgehan tarafından derlenmiştir.
📌 Hasta Bilgilendirme Bölümü: Bu Durum Ne Anlama Geliyor?
Nötrofilik skatrisyel alopesiler, nötrofillerin kıl köylerini yoğun bir şekilde istila ederek iltihaplandırdığı, irinli akıntılara ve nihayetinde kalıcı kellik (skar) oluşumuna yol açtığı şiddetli saç hastalıklarıdır.
- Folikülit Dekalvans: "Fırça tüyü" (tufted hair) görünümü ile karakterizedir. İltihaplı kabarıklıklar ve kalıcı dökülme alanları yapar.
- Dissekan Selülit: Genç erkeklerde görülen, birbirine bağlanan derin abseler, kistik şişlikler ve kötü kokulu pürülan akıntılarla seyreden tablodur.
🩺 Hekimler İçin Klinik & Medikal Kılavuz
- Klinik Kriterler: Püstüller, erozyonlar, krutlar ve tufted folliculitis. Dissekan selülitte sinüs yolları ve dalgalanan inflamatuar nodüller.
- Histopatolojik Tanı (Punch / Eksizyonel Biyopsi):
- Teknik: Aktif lezyon sınırından 4 mm - 6 mm punch biyopsi (kültür için ayrıca sürüntü). Materyal transvers ve vertikal kesitler halinde incelenmelidir.
- Patoloji: Yoğun nötrofilik infiltrat (abse formasyonları), foliküler rüptür, yabancı cisim dev hücreleri ve ileri evre fibrozis.
- Tedavi Protokolleri: Uzun süreli kombine oral antibiyotikler (Rifampisin + Klindamisin), dapson. Dirençli olgularda oral retinoidler (izotretinoin). Ayrıca klinik ve cerrahi değerlendirmeler için uzmanlık ve tedavi yaklaşımları incelenebilir.
Bilimsel Referanslar ve Daha Fazla Bilgi
- Otberg N, Kang H, Alzolibani AA, Shapiro J. Folliculitis decalvans. Dermatol Ther. 2008 Jul-Aug;21(4):238-44. doi: 10.1111/j.1529-8019.2008.00204.x. PMID: 18715292. PubMed Linki
- Rambhia PH, Conic RRZ, Murad A, Atanaskova-Mesinkovska N, Piliang M, Bergfeld W. Updates in therapeutics for folliculitis decalvans: A systematic review with evidence-based analysis. J Am Acad Dermatol. 2019 Mar;80(3):794-801.e1. doi: 10.1016/j.jaad.2018.07.050. Epub 2018 Aug 6. PMID: 30092322; PMCID: PMC6363910. PubMed Linki
- Waśkiel-Burnat A, Starace M, Iorizzo M, Katoulis A, Apalla Z, Asfour L, Freites-Martinez A, Ioannides D, Seyed Jafari SM, Kelati A, Pampaloni F, Piraccini BM, Rakowska A, Sechi A, Takwale A, Therianou A, Rudnicka L. Management of folliculitis decalvans: The EADV task force on hair diseases position statement. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2025 Aug;39(8):1385-1394. doi: 10.1111/jdv.20687. Epub 2025 Apr 14. PMID: 40230058. PubMed Linki
- Alessandrini AM, Rossi AN, Dika E. Folliculitis Decalvans Due to Epidermal Growth Factor Inhibitor. Dermatol Pract Concept. 2024 Jul 1;14(3):e2024161. doi: 10.5826/dpc.1403a161. PMID: 39122496; PMCID: PMC11314079. PubMed Linki